Đối
với bầu Đức, bóng đá vừa là niềm đam mê, vừa là một lĩnh vực kinh
doanh. Hai điều ấy chưa bao giờ tách rời. Lĩnh vực đầu tư bóng đá đã thể
hiện toàn bộ triết lý kinh doanh của ông bầu phố Núi.
* Bầu Đức và tỷ phú đô-la Warren Buffett
Ngoài
việc cùng sở hữu rất nhiều tiền ra thì ông bầu Đoàn Nguyên Đức và tỷ
phú người Mỹ, “nhà hiền triết vùng Omaha” Warren Buffett có điểm gì
chung?
Thực
ra là khá nhiều. Bầu Đức bắt đầu sự nghiệp là một anh thợ mộc đóng bàn
ghế cho học sinh. Warren Buffett năm 14 tuổi kiếm tiền bằng việc đưa
báo, sau đó là kinh doanh những chiếc máy bắn bóng đặt trong tiệm cắt
tóc.
Bầu Đức có chiếc máy bay Beechcraft King Air 350 trị giá 7,5 triệu USD thì năm 1989, Warren
Buffett cũng đã phải quyết định dùng 9,7 triệu USD trong ngân sách hãng
Berkshire để mua chiếc máy bay cá nhân rồi đặt tên cho nó là... “Khó
cưỡng quá” (The Indefensible) bởi chính ông đã từng chỉ trích những gã nhà giàu chơi ngông mua máy bay như vậy.
Nhưng có lẽ vượt lên trên hết, hai con người này có nhiều tương đồng trong triết lý kinh doanh.
Warren Buffett có một câu nói kinh điển: “Hãy sợ hãi khi những người khác tham lam. Hãy tham lam khi những người khác sợ hãi”.
Bầu Đức không nói câu gì tương tự mà đã áp dụng câu nói của Warren Buffett một cách khá triệt để trong bóng đá.
Còn
nhớ thời điểm năm 2001, khi bóng đá Việt Nam đang chập chững quá trình
chuyên nghiệp hóa, tất cả đều nhìn bóng đá chuyên nghiệp một cách hồ
nghi, e ngại thì bầu Đức đã làm một cú đột phá: dốc 8 tỷ mỗi năm đầu tư
cho bóng đá Gia Lai. Con số ấy chỉ tương đương 1% doanh thu của HAGL năm
2001 nhưng đủ khiến cả làng bóng nháo nhào. Nên nhớ ở thời điểm đó, các
đội bóng ở V.League chỉ nhận được từ nhà tài trợ Strata số tiền chỉ là
1,4 tỷ. HAGL với một Dream Team ra đời đã thể hiện sự tham lam về thành
tích và danh hiệu. Thành công thật nhanh, càng nhanh càng tốt. Với những
Kiatisak, Dusit, Hữu Đang, Phi Hùng, Mạnh Dũng, Minh Đức..., bầu Đức đã
có được điều mình cần: đó là danh hiệu vô địch ngay năm đầu tiên dự
V.League.
Cách
làm tung tiền ra đốt cháy giai đoạn gặt hái thành công ấy của bầu Đức
vừa tham lam vừa mạo hiểm lại trở thành một thứ “mốt” ở V.League.
Bắt đầu là những cơn sốt, những hợp đồng tiền tỷ, những vụ chuyển nhượng đi đêm, tiền lót tay...
Khi
V.League tham lam là lúc bầu Đức sợ hãi. Tài nguyên con người không
phải là thứ tài nguyên vô tận, đặc biệt trong lĩnh vực bóng đá. Cần phải
đào tạo, chăm bón, vun trồng từ gốc. Nỗi sợ hãi thoáng nhẹ ấy khiến bầu
Đức dần rút khỏi những thương vụ chuyển nhượng đình đám để rồi đưa ra
một quyết định mang tính đột phá: dỡ bỏ cả chục hecta cao su để mở Học
viện bóng đá HAGL Arsenal JMG.
Trong
kinh doanh, bầu Đức tuyên bố: “Hãy tin vào những dự cảm của mình chứ
không nên bị chi phối hay tác động bởi các dự đoán của người khác, thậm
chí là tổ chức nước ngoài...”
Câu
chuyện bầu Đức mở Học viện bóng đá nó là cơ duyên, là sự tình cờ thú
vị. Ông bầu phố Núi tới London năm 2006 chỉ với mục đích đặt biển quảng
cáo HAGL trên sân Emirates. Nhiều người nói, bầu Đức bị giáo sư Wenger
“dụ” mở Học viện đào tào bóng đá trẻ.
Trên
thực tế nó chứng tỏ một dự cảm mang tính thiên tài của bầu Đức: cầu thủ
trẻ bóng đá là nguồn tài nguyên rất có giá sau này. Có quá nhiều yếu tố
để bầu Đức tin vào dự cảm của mình: ông có vốn, có đất đai, có một đội
bóng đang chơi ở V.League và quan trọng là việc mở Học viện mang tính
đột phá.
2
triệu USD góp vốn với Arsenal không phải là khoản tiền nhỏ. Thế nhưng,
nói như bầu Đức: “Tôi làm cái gì cũng tính đến chín mười bước chứ không
phải một hai bước, tuy nhiên không phải lúc nào sự mạnh mẽ, táo bạo cũng
được ủng hộ, sự tiên phong ấy đôi lúc phải nhận nhiều lời chỉ trích hơn
là hưởng ứng, thậm chí kèm theo đó là hàng loạt những thị phi. Nhưng
thực tế nếu không có quyết định táo bạo thì khó thành việc lớn...”
Khi
mở học viện, bầu Đức bị tiếng là chơi ngông. Ngông là phải khi mà hầu
hết các đội bóng khác không hề quan tâm đến đào tạo mà cho rằng: “Chỉ
cần tiền là có cầu thủ giỏi”.
Nhưng
có lẽ “con người kinh doanh” đã mách bảo “con người bóng đá” trong bầu
Đức rằng việc tạo ra mảnh đất ươm trồng tài năng trong bóng đá không chỉ
giúp niềm đam mê trái bóng của bầu Đức dài lâu, hơn thế Học viện HAGL
Arsenal là một câu chuyện kinh doanh nghiêm túc, không mơ mộng và chắc
chắn sinh lời.
Buffett
nói: “Giá là những gì chúng ta phải trả. Giá trị là những gì chúng ta
nhận được”. Trên thực tế, điều mà bầu Đức nhận được từ Học viện bóng đá
chưa phải là giá, mà là giá trị, là sự thừa nhận về một mô hình, một
cách làm sau thành công của U 19 Việt Nam.
Bầu Đức luôn nhạy cảm trong kinh doanh bóng đá
* Triết lý tiêu tiền của bầu Đức
Đã
có thời bầu Đức tiêu tiền theo đúng cách một anh nông dân (theo cách
nói của ông Đức) giàu có. Tức là tiêu tiền không cần đếm. Có thời, HAGL
cứ đá hay là được thưởng tiền tấn. Rồi có những lúc bầu Đức chi rất tùy
hứng. Chính cái hứng bất thường này suýt nữa khiến bầu Đức gặp nạn.
Đó
là câu chuyện đồn thổi bầu Đức cho tiền tổ trọng tài sau một trận đấu ở
sân Pleiku cách đây gần chục năm. Đúng là bầu Đức cho trọng tài tiền
thật, cho vào phong bì hẳn hỏi. Nhưng sự thật khoản tiền ấy là tiền...
lì xì mà chính ông bầu này thừa nhận: “Đến người gác cổng, bà lao công
cũng được nhận tiền, sao nói tôi hối lộ”. Dạo ấy tin đồn bầu Đức bị khởi
tố chẳng khác nào cơn sóng thần ập vào phố Núi.
“Con
người kinh doanh” nói với “con người bóng đá” trong bầu Đức rằng: không
được tùy tiện với đồng tiền, nhất là ở lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm và có
tác động nhiều tới xã hội như bóng đá.
Sau
này, trong các diễn đàn kinh tế, bầu Đức chia sẻ: “Những người doanh
nhân thành đạt thật sự không bao giờ sử dụng đồng tiền một cách tùy
tiện”.
Từ
chỗ vung tiền không tiếc tay trong bóng đá, từ chỗ “đi đầu” trong việc
dung tiền “câu cầu thủ”, bầu Đức đã “xót” đồng tiền trong bóng đá của
mình hơn. Sự “xót” ấy lên đến đỉnh điểm khi bầu Đức buột miệng: “Cầu thủ
bây giờ mất dạy” khi nói về một cầu thủ trẻ do HAGL đào tạo nhưng vì
tiền mà cập bến khác.
Nó là cái “xót” của “con người kinh doanh” khi nhận thấy đồng tiền đầu tư của mình, dù là một xu - đã bị thất bại.
“Nguyên
tắc thứ nhất: Không để bị mất tiền. Nguyên tắc thứ hai: hãy nhớ thật kỹ
nguyên tắc thứ nhất”- Warren Buffett đã đưa ra triết lý kinh doanh của
mình như thế.
Tất
nhiên bầu Đức, cũng như Warren Buffett, cũng có những lúc thất bại cay
đắng trong kinh doanh. Nhưng “trứng không bao giờ để chung một rổ” sự
khác biệt của người thành công chính là tiên lượng được thất bại và đưa
ra được những phương án dự phòng
“Trong
kinh doanh cần phải có các phương án dự phòng, chúng tôi luôn chuẩn bị
cho mình kịch bản để đối phó với tình huống xấu nhất có thể xảy ra. Nói
tóm lại là tôi chưa bao giờ sống trên mây mà luôn luôn chuẩn bị cho mình
những tình huống xấu nhất rằng khủng hoảng có thể đang ở sau lưng
mình...”
Phương
án dự phòng của bầu Đức chính là lứa cầu thủ U19 và ngay sau đó là lứa
U17 và khóa U13 đng tuyển sinh trong năm nay. Đó là sự dự phòng cho cuộc
khủng hoảng của cầu thủ nội đã và đang hiển hiện rất rõ nét.
Buổi tuyển sinh khóa ba của Học viện Hoàng Anh Gia Lai Arsenal JMG
Nhiều
người sẽ bất ngờ khi bầu Đức nói về mục đích kiếm tiền của mình: “Nhiều
người cho rằng lập doanh nghiệp là để kiếm tiền, kiếm thật nhiều tiền,
nhưng đấy không phải là mục đích của chúng tôi. Khiến cho nhân viên vui
vẻ làm việc và trưởng thành, khiến cho khách hàng hài lòng về dịch vụ,
khiến xã hội nhận thấy được giá trị trong sự tồn tại của chúng tôi, đó
mới là trách nhiệm, sứ mệnh của chúng tôi...”
Triết
lý trong việc dùng tiền này đã dẫn đến một câu chuyện khác, câu chuyện
về đội U19 Việt Nam mà nòng cốt là U 19 Học viện HAGL…
Chúng tôi sẽ nói rõ hơn trong số tới.
Những dự cảm nổi bật của bầu Đức trong kinh doanh
Bầu
Đức đầu tư mạnh vào cây caosu nhưng khi cây cao su ở Việt Nam trở thành
một phong trào mạnh, bầu Đức đã…âm thầm đầu tư trồng cao su ở Lào.
Thị
trường bất động sản Việt Nam đóng băng mấy năm nay nhưng trước đó, bầu
Đức cũng đã đầu tư hàng trăm triệu USD vào thị trường có tiềm năng là
Myanmar. Đặc biệt là độ nhạy về chính trị khi bầu Đức đầu tư và Myanmar
trước cả khi đất nước này mở cửa.
Việc
bầu Đức “bỏ thủy điện” ở Việt Nam tưởng chừng là một thất bại nhưng
nhiều chuyên gia phân tích đó là nước cờ khôn của bầu Đức, vừa thu hồi
vốn vừa tránh được việc các dự án thủy điện có thể tác động không tốt
tới môi trường và dân cư xung quanh.
Có một câu chuyện rằng, cách đây mấy năm, khi cánh đồng mía nguyên liệu cho nhà
máy chế biến đường Hoàng Anh Attapeu tại Lào tỏa mùi thơm mùi mật mía ,
bầu Đức đã nói nhỏ với cộng sự của mình là: “Ông biết nó thơm mùi gì
không? Nó có mùi đô la!”. Và các dự án này sắp mang lại cho bầu Đức
những khoản lợi khổng lồ. Đó chính là một dự cảm của một tỷ phú VND sắp
thành tỷ phú đô- la.
|
* Đón đọc mục "Doanh nhân & bóng đá" kì tới: Bầu Đức mất trăm tỷ vẫn…mỉm cười
HOÀNG LÂM
